Geen verschuiving in peiling, dus politiek doet er niet toe?

De maandelijkse zetelpeiling van EenVandaag, De Stemming, wordt meestal op een behoorlijk genuanceerde manier gepresenteerd. Weinig aandacht voor minieme, niet-significante verschuivingen en oog voor de onzekerheid van kiezers. Zo leidde de laatste peiling tot de conclusie dat het electoraal ‘windstil’ was, want er waren maar weinig veranderingen in de gepeilde zetelaantallen geweest. Daaruit trok Tom van Dijk van Intomart GfK, het bedrijf dat de gegevens voor de peiling verzamelt, de conclusie dat de politiek zich niet bezighoudt met de zaken die het electoraat belangrijk vindt. Dat mag Van Dijk wat mij betreft wel wat beter onderbouwen.

Coalitieconflict over illegaliteit: uitzondering of regel?

Nu het PvdA-congres het strafbaar stellen van illegaal verblijf nogmaals afwees, reist fractievoorzitter Samsom stad en land af om het compromis dat hij met de VVD sloot te verdedigen. Het was toch wel pijnlijk dat op hetzelfde congres als waar over partijdemocratie en beginselen werd gesproken een principiële congresafspraak door de politiek leider expliciet naast zich neer werd gelegd. Het lijkt er daarom op dat deze kwestie niet in stilte van de politieke agenda zal verdwijnen. Hoe uitzonderlijk is een openlijk conflict tussen coalitiepartijen is over afspraken uit het regeerakkoord eigenlijk? En als zo’n conflict ontstaat, hoe wordt dit dan opgelost?

Democratie in microstaten. Klein maar fijn?

Lang dachten veel politicologen dat een klein land goed was voor de democratie. De afstand tussen burger en politiek is immers klein – iedereen kan bij wijze van spreken bij de premier op de thee. Analyses van de relatie tussen staatsomvang en de democratische kwaliteit van een staat, laten zien dat kleine staatjes vaker democratisch zijn dan grote landen. Volgens dr. Wouter Veenendaal is dit echter maar schijn. Achter een democratische façade met open en eerlijke verkiezingen, gaat in kleine landen vaak een wereld van vriendjespolitiek, cliëntelisme en patronage schuil. In de Nederlandstalige samenvatting van zijn proefschrift Politics and democracy in microstates, schrijft Veenendaal:

Hoewel kleinschaligheid zeker wat betreft inclusiviteit en betrokkenheid van burgers een positief effect heeft op de kwaliteit van democratie, blijkt uit de vier landenstudies dat de politieke patronen die door meer pessimistische wetenschappers werden verondersteld toch grotendeels aanwezig zijn. Elk van de vier landen heeft in meer of mindere mate te kampen met personalistische politiek, polarisatie, particularisme, en overvloedige dominantie van de uitvoerende macht.

Stemgedrag nieuwe Tweede Kamer: coalitie verenigd, 50PLUS op links

Zelfs buiten verkiezingstijd lezen we regelmatig over het stemgedrag van burgers ‘als er vandaag verkiezingen voor de Tweede Kamer zouden zijn’. Gek genoeg lees je veel minder over het werkelijke stemgedrag van Tweede Kamerleden. Natuurlijk is er enige aandacht voor opmerkelijk stemgedrag, zoals het stemgedrag van de PvdA-fractie over moties die letterlijke teksten van fractieleider Samsom bevatten; de ene steunde de PvdA wel, de andere niet. Over de algemene patronen van parlementair stemgedrag lees je echter maar af en toe iets. Politicologen maken echter dankbaar gebruik van parlementair stemgedrag om parlementaire representatie, het effect van nieuwe partijen of de mate van partijeenheid te bestuderen. Bovenal zegt het iets over de keuzes die partijen namens ons maken in het parlement. En als je het stemgedrag van de in september 2012 gekozen Tweede Kamer op een rijtje zet, valt een aantal van die keuzes op, vooral van de PvdA en 50+.

Had Lilian Helder toch gelijk of gaat NRC.nl de mist in?

Toen PVV-Kamerlid Lilian Helder in maart 2011 vraagtekens zette bij een onderzoek naar het effect van taakstraffen op recidive, werd ze stevig bekritiseerd: “PVV Miep snapt statistiek niet“. NRC.nl beweert nu dat Lilian Helder toch gelijk had toen ze vragen stelde bij de studie van Wermink et al.. In het Kamerdebat zei ze toen over dat onderzoek dat de recidivekansen van criminelen met een gevangenisstraf en met een taakstraf vergeleek:

“Ik vind dat die onderzoeken appels met peren vergelijken; niet appels met koeien, zo ver wil ik niet gaan, maar wel appels met peren. Niet iedere persoon is immers hetzelfde. Recidive slaat terug op de persoon zelf. Iemand die een taakstraf opgelegd heeft gekregen en recidiveert, is iemand anders dan iemand die een vrijheidsstraf opgelegd heeft gekregen en recidiveert; diegene heeft een vrijheidsstraf ondergaan en geen taakstraf. Ik vind dat je die niet met elkaar kunt vergelijken.”

Stuk Rood Vlees

Vanaf vandaag starten Armèn Hakhverdian, Tom van der Meer, Matthijs Rooduijn, Gijs Schumacher en ikzelf met een nieuwe politicologische blog: 

"Allereerst willen wij politicologisch onderzoek onder de aandacht van een breder publiek brengen. Politici, journalisten en publicisten tuimelen over elkaar heen om het laatste politieke nieuws te duiden, terwijl politicologen zich veelal gedeisd houden in het publieke debat. Wij houden ons dag in dag uit bezig met belangrijke maatschappelijke en politieke onderwerpen – van kiesgedrag tot politiek vertrouwen, van politieke partijen tot de werking van kiesstelsels – maar desondanks is het voor velen onduidelijk wat we doen.

Debat over peilingen kan wel wat nuchterheid gebruiken

NRC Handelsblad publiceerde dit weekend een artikel waarin de peilingen die Maurice de Hond voor 50PLUS maakte centraal stonden. Een aantal politicologen, waaronder ikzelf, uitte stevige kritiek op die onderzoeken. De Hond reageerde via zijn website en noemde het artikel ‘vuilspuiterij’, de reacties van de wetenschappers ‘ongefundeerd’, ‘zwaar overtrokken’ en ‘walgelijk’. Misschien is het in dat licht goed om mijn reserveringen bij de genoemde onderzoeken eens nuchter naar voren te brengen.